Historiku i Departamentit të Historisë dhe degës mësimore Histori

Dega Histori-Gjeografi- Fiskulturë, si pararëndësja e parë e drejtimit të studimeve Histori, që vepron aktualisht në Universitetin e Shkodrës, u krijua në vitin shkolluer 1964-1965. Kjo degë u transferue pranë Institutit Pedagogjik 2 vjeçar “Aleksandër Xhuvani” në Tiranë në vitin shkolluer 1965-1966, për t’u rihapun përsëri pranë Institutit Pedagogjik të Shkodrës në vitin 1966-1967. Dega në fjalë ashtë drejtue nga Katedra përkatëse, e bashkueme, e drejtueme nga Prof. Pjerin Boriçi dhe ishte e destinueme në përgatitjen e mësuesve për shkollen 8 vjeçare: histori, gjeografi dhe fiskulturë.   Dega me një profil të gjanë e me nji afat të kufizuem studimi (2 vjeçar), nuk mund të konsolidonte veten si njësi mësimore-shkencore me një veprimtari cilësore didaktike, prandaj në mënyrë të përsëritun, shtroi dhe argumentoi pranë Ministrisë së Arsimit të asaj kohe, nevojën e ndarjes së saj në profile të ngushta. Ndarja do t’i shërbente ngritjes cilësore të veprimtarisë mësimore, pedagogjike e shkencore dhe përgatitjes ma cilësore të studentëve si mësues. Në vitin shkolluer 1967-1968 u miratue krijimi i degës Histori-Gjeografi dhe formimi i nji katedre të veçantë për këte drejtim, duke e ndarë atë nga katedra e Edukimit Fizik. Në këtë vit pranë degës Histori-gjeografi u regjistruen 180 studentë, duke mbulue të gjitha rrethet e vendit nga veriu në jug. Krijimi i degës dyprofilëshe ndihmoi në profilizimin ma të mirë si të pedagogëve, ashtu edhe të studentëve.

Me mbylljen e Institutit Pedagogjik 2 vjeçar të Tiranës, më 1968, Instituti Pedagogjik i Shkodrës mbetej e vetmja shkollë e lartë në Shqipëri që përgatiste mësues për shkollen 8 vjeçare në Shqipëri, e për pasojë numri i studentëve pranë Institutit dhe katedrës histori-gjeografi shkoi duke u rritë. Gjithsesi, afati tepër i shkurtër 2 vjeçar nuk lejonte që studentët të merrnin kulturën e nevojshme shkencore e profesionale. Ngarkesa mësimore e madhe, mungesa e teksteve bazë universitare dhe literatura e gjanë që rekomandohej për shfrytëzim, krijonin vështirësi për studentët, por njëkohësisht edhe për sistemin në përgjithësi.

Me kërkesat e vazhdueshme të argumentueme nga Instituti, Ministria e Arsimit në shtatorin e vitit 1970 miratoi rritjen e afatit shkollor me nji vit ma shumë, duke e kthye Institutin e Lartë pedagogjik në nji shkollë universitare të mirëfilltë, me tre vite studimore. Ky ndryshim solli kushte të reja ma të favorshme. Katedra Histori-Gjeografi hartoi plane dhe programe të reja, në konsultim të vazhdueshëm me katedrat simotra të Universitetit të Tiranës. I gjithë dokumentacioni shkolluer vazhdoi si më parë t’u nënshtrohej direktivave vendomore e detyrave partiake, duke qenë në themel të tyre filozofia marksiste-leniniste. Struktura e re mësimore vjetore përfshinte 7 muaj mësim dhe 2 muaj punë prodhuese, 1 muaj stervitje ushtarake dhe 2 muaj pushim.

Numri i orëve të mësimit, në krahasim me sistemin 2 vjeçar, u rritën mbi 50%, nga 1326 ore në sistemin 2 vjeçar, u kalue në 2071 orë në sistemin 3 3 vjeçar.

Shpërndarja e orëve vjetore në mënyrë krahasuese paraqitej si ma poshtë:

Me përjashtim të një semestrit, kudo ka pasur nji rritje të orëve javore. Praktika mësimore nga dy javë u ba katër javë. Numri i javëve mësimore në auditor u rrit nga 50 orë në 73 orë. Në programin mësimor u përfshie gjuha e huaj që zhvillohej në dy vitet e para, me 200 orë mësimi. Në fillim, si gjuhë e huaj mësohej rusishtja, por ma vonë hyri edhe gjuha angleze dhe frëngjishtja.

Planet mësimore pësuan nji përmirësim të ndjeshëm. U përfshinë landë të reja dhe u forcue mjaft përgatitja didaktike; iu dha prioritet veprimtarive praktike si seminarëve, punëve laboratorike, vëzhgimeve ndër shkolla, zhvillimit të metodikave, praktikës mësimore dhe asaj në terren, që në kompleks zhvillonin aftësitë praktike të studentëve e rritnin nivelin profesional të tyre.

Krahas ndryshimeve në aspektin shkencor dhe didaktik, grup-landët që orientonin forcimin  e tendenciozitetit ideologjik, mbetën të pacënueme.

Kërkesa e vazhdueshme e stafit pedagogjik për të forcuar frymën shkencore dhe profesionale të veprimtarisë mësimore, çuan në zvogëlimin e kohës që i jepej punës prodhuese dhe stërvitjes ushtarake. Në vitin 1975-1976, stërvitja ushtarake nga 4 javë u ul në 3 javë dhe orët e nji jave u shpërndanë gjatë vitit. Kjo ndihmoi në përmirësimin e raportit teori-praktikë në të mirë të praktikës.

Ndërsa numri  i orëve që i kushtohen sferës praktike, ja si paraqitën ato sipas viteve:

Ndërsa numri i javëve për praktikën mësimore në terren pat këtë rritje:

Me mjaft efektivitet ka qenë ngarkesa e studentëve me hartimin e një punimi vetjak me karakter historiko-gjeografik, të cilin studentët duhej ta paraqisnin në fund të praktikës mësimore në terren. Ky punim i nënshtrohej nji bisede kontrolluese, ku studenti mbronte punimin e tij. U përmirësue mjaft përgatitja psiko-pedagogjike e didaktike e studentëve. U forcuen landët që ndikonin drejtëpërdrejtë në kulturën profesionale, si pedagogjia, psikologjia dhe praktika pedagogjike, e cila u rrit nga 3 javë në 4 javë. Me vendim të Këshillit të Ministrave të asaj kohe, duke u mbështetun në përvojën e kontributin e madh që kishtë dhanë Instituti i Lartë Pedagogjik 3 vjeçar, u bë kalimi në sistemin 4 vjeçar, gjë që ndodhi në vitin shkolluer 1982-1983. Përmirësimet qenë ma të ndjeshme e ma cilësore në fushën e mësimit dhe të edukimit. Fakulteti dy degësh vepronte me dy katedra të ndara, të cilat në fillim të viteve 1990’ do të emërtohen tashma departamente. Katedra e Historisë drejtohej nga Dr. Manol Tasellari dhe ajo e Gjeografisë nga Trifon Ziu. Emri i Institutit ndryshoi në Institituti i Lartë Pedagogjik 4 vjeçar.

Dokumentacioni  shkollor, plani dhe programet pësuen ndryshime të ndjeshme në kahun ma plotësues, duke u ba të përafërta me programet dhe planet e Universitetit të Tiranës. Ata u pasuruen me landë të reja si, Arkeologjia, Etnografia, Bazat e Gjeologjisë, Gjeomorfologjia, Historia e Ballkanit, Historia e Azisë Afrikës dhe e Amerikës Latine, Gjeografia e Kosovës, ndërsa në landët ezistuese u përfshinë njohuri të reja. Metodikat u bane landë te veçanta dhe numri i orëvë të tyre u rrit nga 134 orë mësimi në sistemin 3 vjeçar, në 180 orë në sistemin 4 vjeçar.

Ngarkesa mësimore në sistemin 4 vjeçar për degën Histori-Gjeografi mbetej e tillë:

Kalimi i Institutit e Lartë Pedagogjik 4 vjeçar  në emërtimin Universiteti i Shkodrës u bë me vendimin e qeverisë nr: 167 datë 28.05.1991. Kërkesat e reja për depolitizimin dhe deideologjizimin e përmbajtjes së punës mësimore dhe edukative dhe sigurimi i niveleve bashkëkohore në kushtet e transformimeve të thella, kërkonin ristrukturimin e përmirësimin rranjësor të planeve e programeve. Në hartimin e dokumentacionit të ri u ba nji rivlerësim i epokave, ngjarjeve, figurave historike, duke i shmangun shtrembërimet e njëanshmërinë ideologjike, si dhe u përfshinë landë të reja si Historiografia Shqiptare, Hyrja në Studimin e Historisë (si një lendë kjo e fundit që mësonte shkrimin akademik të historisë), Historia e Shqiptarëve Jashtë Kufijve etj. Ndryshoi plotësisht struktura e detyrimet e studentëve. U krijuan gruplandët e ndara, në landë të detyrueshme, lëndë me zgjedhje e  fakultative me zgjedhje. Duhet të themi që programet e reja filluen  të implementohen ma së pari në Universitetin e Shkodrës dhe pikërisht në degën Histori-Gjeografi me drejtim Histori, që në vitin 1997 me mbështetjen dhe asistencën e drejtëpërdrejtë të Universitetit  Karl Franz të Gracit, Austri dhe gjegjësisht të Prof. Dr. Walter Höflechner, historian në profesion. Kjo ecje e departamentit të Historisë u krye relativisht tre vite para ndryshimeve të ngjashme që do të ndermerreshin nga Universiteti i Tiranës dhe universitete të tjera në Shqipëri. U vendosën kritere të reja për pranimin e pedagogëve në bazën e të cilave tanimë qendronte konkursi, pra merita profesionale.

             Në vitet 1991 deri më 1997 Departamenti i Historisë ka qenë i përbame nga. Prof. Dr. Manol Tasellari (drejtor departamenti deri më 1993) Prof. Dr. Menduh Dërguti, Prof. Dr. Rafael Lipe (dekani i parë i fakultetit Histori-Filologji, i krijuar brenda Univeristetit të Shkodrës më 1991), Dr. Tomi Treska. Dr. Paulina Hoxha,  Dr. Bajram Xhafa (drejtor departamenti 1993-), Prof.As. Dr. Gezim Hoxha, Dr. Romeo Gurakuqi, Dr. Simon Lufi, Rokin Daberdaku, Pranvera Dibra, Edlir Hoxha.

Aktualisht Departamenti i Historisë përbëhet nga: Prof. Dr. Romeo Gurakuqi (drejtor departamenti), Prof. As. Dr. Paulina Hoxha (dekane e Fakultetit Histori-Filologji) Prof. As.Dr. Bajram Xhafa, Dr. Simon Lufi, doktorant Rokin Daberdaku, doktorante Bendis Kraja, doktorante Nertila Haxhia Ljarja, Magister  Sereta Zaganjori.

Aktualisht punojnë si pedagogë të jashtëm por që mbulojnë landë të randësishme, Prof.As. Dr. Pranvera Dibra, Dr. Muhamet Belaj, Dr. Zef Paci, Magister Zemaida Mozali dhe Eduard Ndreca.

Dukë fillue nga viti shkolluer 2006-2007, bazue në programin e ri të ndërtuem mbi bazën e Marrëveshjes së Bolonjës, Dega Histori- Gjeografi 4 vjeçar u ristrukturue si Degë Histori 3 vjeçar me 180 ETCS. Nga viti shkolluer në vijim, 2008-2009, pas udhëzimeve të reja të qeverisë shqiptare, ndertue mbi bazën e Ligjit të Ri të Arsimit të Lartë në Republikën e Shqipërisë (2007), studimet e ofruaem nga Departamenti i Historisë janë studime të mirëfillta në Histori (3 vjeçar) dhe një program i Diplomës së Nivelit të Dytë në Studime Shqiptare, 2 vjeçar, i ndertuem në bashkëpunim me departamentet e tjera të Fakultetit Histori-Filologji të këtij Universiteti. Të gjitha programet mësimore të ofrueme, për nivelin Bachelor dhe diplomen e specializueme, do t’i gjeni më tutje në këtë faqe në rubrikën përkatëse.

Njëkohësisht në rubrikën e botimeve ju do të gjeni të gjitha botimet shkencore dhe tekstet universitare të përgatituna nga pedagogët e këtij departamenti, nga krijimi i tij deri më sot.